काठमाडौँ नगरम्। राष्ट्रस्य सार्वजनिकऋणस्य दायित्वं त्रिंशत्-खर्बाणि (३० खर्ब) व्यतीतम् अस्ति। सार्वजनिकऋणव्यवस्थापनकार्यालयस्य प्रतिवेदनस्य अनुसरणं कृत्वा चालु-आर्थिकवर्षस्य २०८३-८४ आश्विनमासान्तपर्यन्तम् कुलसार्वजनिकऋणस्य दायित्वं त्रिंशत्-खर्व-नव-अब्ज-एकादश-कोटी-षष्टि-लक्ष-षष्टि-सहस्रम् (३०,०९,११,६६,०००) रूप्यकाणि प्राप्तम्। कुलऋणदायित्वमध्ये वैदेशिकऋणम् केवलं पञ्चदश-खर्व-अष्टनवति-अब्ज-अशीति-कोट्यः (१५,९८,८०,००,००,०००) रूप्यकाणि वर्तते, यत् कुलऋणस्य त्रिपञ्चाशत्-दशमलव-त्रयोदश (५३.१३) प्रतिशतं भवति।
तथैव कुलऋणस्य पञ्चचत्वारिंशत्-दशमलव-पञ्चनवतितमः (४५.५९) प्रतिशतः अर्थात् चतुर्दश-खर्व-दश-अब्ज-एकत्रिंशत्-कोटी (१४,१०,३१,००,००,०००) रूप्यकाणि आन्तरिकऋणदायित्वम् अस्ति इति प्रतिवेदने उल्लिखितम्। चालु-आर्थिकवर्षस्य त्रिमासपर्यन्तम् अर्थात् आश्विनमासान्तपर्यन्तम् केवलमेव एक-खर्व-त्रविंशति-अब्ज-द्वात्रिंशत्-कोटी (१,२३,३२,००,००,०००) रूप्यकाणि ऋणं वृद्धम् इति प्रतिवेदनं प्रदर्शयति।
यस्मिन् सर्वकारेण एक-खर्वम् आन्तरिकऋणम्, त्रयोविंशति-अब्ज-द्वात्रिंशत्-कोटिः बाह्यऋणञ्च परिचालितम्। चालु-आर्थिकवर्षे एव सर्वकारेण षड्-खर्व-अष्टपञ्चाशत्-अब्ज-अष्टाविंशति-कोटि-परिमितं ऋणं परिचालयितुं लक्ष्यं निर्धारितम्।
९९ अर्ब ऋणभुक्तानी (नवति-अब्ज-रूप्यकाणां ऋणशोधनम्)
सर्वकारः केवलं ऋणं न प्राप्नोति, अपितु ऋणस्य शोधनमपि निरन्तरं करोति। आश्विनमासपर्यन्तं केवलं प्रायः ९९ अर्ब रूप्यकाणां ऋणदायित्वं शोधितम् इति कार्यालयो अवदत्। यस्मिन् आन्तरिकऋणबापद् द्व्यशीति-अब्ज-चतुःसप्तति-कोटि-रूप्यकाणि शोधितानि।
अस्यान्तर्गतमपि मूलधनबापद् (साँवा) पञ्चषष्टि-अब्ज-दश-कोटिः, ब्याजबापद् सप्तदश-अब्ज-त्रिषष्टि-कोटि-रूप्यकाणि च शोधितानि इति विवरणं प्रतिवेदने अस्ति।
वैदेशिकऋणबापद् कार्यालयेन गतत्रिमासे षोडश-अब्ज-त्रयोदश-कोटि-रूप्यकाणि शोधितानि। यस्मिन् द्वादश-अब्ज-चतुःषष्टि-कोटिः मूलधनं, त्रि-अब्ज-एकोनपञ्चाशत्-कोटिः ब्याजश्च शोधितम्। चालुवर्षे सर्वकारेण चतुःखर्व-सप्तदश-अब्ज-अष्टाशीति-कोटि-रूप्यकाणि ऋणशोधनं कर्तुं लक्ष्यं गृहीतम्।
अर्थव्यवस्थायाः ४५ प्रतिशतम् व्यतीतम् (अतिश्रान्तम्)
नेपालस्य कुलऋणदायित्वम् अर्थव्यवस्थायाः आकारस्य अनुपातेन पञ्चचत्वारिंशत्-दशमलव-पञ्चनवतितमं (४५.५९) प्रतिशतं प्राप्तम्। यस्मिन् बाह्यऋणं अर्थव्यवस्थायाः तुलनया चतुर्विंशति-दशमलव-द्वाविंशतिः (२४.२२), आन्तरिकऋणदायित्वञ्च एकविंशति-दशमलव-सप्तत्रिंशत् (२१.३७) प्रतिशतं वर्तेते। ऋणबापद् सर्वकारेण त्रिमासे यत् शोधनं कृतम्, तद् अर्थव्यवस्थायाः आधारेण एक-दशमलव-पञ्चाशत् (१.५०) प्रतिशतं भवति।